با توجه به سابقه روابط فرهنگي ملت ايران و عراق، مرزهاي طولاني جغرافيايي و زمينههاي مشترك فرهنگي و مذهبي، كشور عراق يكي از كشورهاي مهم و استراتژيك منطقه براي جمهوري اسلامي ايران محسوب ميشود.
مهمترين بعد مذهبي تعامل ايران و عراق به مزار ائمه اطهار (عليهم السلام) و همچنين مزار برخي از صحابه و عالمان بزرگ شيعه در عراق بر ميگردد. پس از سرنگوني صدام، براي اولين بار در طول تاريخ سياسي عراق، شيعيان در صدر قدرت سياسي قرار گرفتند و ابعاد ديني تعامل ايران و عراق تقويت شد؛ از اين رو تعداد زائران ايراني نيز افزايش يافت.
سفر عتبات، علاوه بر ابعاد ديني، از جهت فرهنگي و سياسي نيز مهم است. در اين سفر، زائراني با فرهنگ و سبك زندگي متفاوت وارد كشوري ديگر ميشوند كه ممكن است سؤالات زيادي را براي آنها ايجاد كند. البته محيط شيعي حاكم بر اماكن زيارتي كشور عراق، سبب ميشود كه زائران احساس غريبي نكنند و با توجه به شباهتهاي موجود در مناسك، تا حد زيادي احساس انس فرهنگي و اجتماعي دارند.
تحولات پرفراز و نشيب سالهاي گذشته عراق و صحنه رقابتهاي منطقهاي و بينالمللي، عراق را به ميدان تحولات وسيع و عميقي تبديل كرده است كه مسافران و زائران راهي اين كشور را متحير ميكند.
اين كتاب ضمن توجه به سرعت تغييرات و تحول مسائل سياسي، اجتماعي و فرهنگي در جامعه عراق، در چهار فصل ذيل سامان يافته و تلاش ميكند، تصويري نسبتاً روشن و گويا از وضعيت سياسي، اجتماعي، فرهنگي و زيارتي اين كشور به علاقهمندان ارائه كند:
ـ جغرافياي طبيعي، انساني و سياسي؛
ـ وضعيت اجتماعي، سياسي، اقتصادي و فرهنگي؛
ـ جايگاه عراق در عرصه بينالملل؛
ـ رابطه با جمهوري اسلامي ايران.